<p>Boerderij &rsquo;t Himmelke in Zijtaart was het goed dat Jan Aerts van Doern kocht en waar de Doornhoek haar naam aan ontleende. Het ligt nu p&aacute;l achter industrieterrein Doornhoek (Foto: BHIC).</p>

Boerderij ’t Himmelke in Zijtaart was het goed dat Jan Aerts van Doern kocht en waar de Doornhoek haar naam aan ontleende. Het ligt nu pál achter industrieterrein Doornhoek (Foto: BHIC).

Familienamen

Van Door(e)n en De Doornhoek

  •   keer gelezen

VEGHEL | Nergens in de regio is de ruimtelijke dynamiek zo groot als in Veghel. Veghelaren zijn immers landmakers. Gedreven door een florerende economie creëerden ze het huidige landschap dat een mengelmoes is van authentiek Meierijs beekdallandschap, ruilverkaveling en verstedelijking. Waar het oude Veghel verdwenen is, zou je verwachten dat haar verhalen ook verloren raakten. Toch dragen mensen in de hele regio via hun familienaam (on)bewust die oude verhalen met zich mee. In deze serie passeren typische, in Veghel gewortelde familienamen de revue.

Door: Rolf Vonk.

De naam Doornhoek is tegenwoordig bekend als onderdeel van het imposante industrieterrein van Veghel. Nog niet zo lang geleden was het een typisch Meierijs landschap van populierenlanen en bolle akkers met verspreid liggende boerderijen. De veldnaam zou verwijzen naar de stekelachtige struiken die ter plekke groeiden. Maar als de veldnaam in de zestiende eeuw opduikt, blijkt ze verband te houden met de familie Van Door(e)n. Jan Aerts van Doern had in de zestiende eeuw ooit een huis gekocht aan de ‘Vuytcampen aan de Heyde’ zoals het gebied toen werd genoemd. Dit huis lag nabij een uitstekende landpunt of hoek. Latere beschrijvingen hebben het vervolgens over de ‘Dorenhoeck’, wat aantoont dat de familienaam is overgegaan op het gebied. Deze Jan Aerts van Doern was een kleinzoon van de in 1447 genoemde Willem Henrix van Doernen en Kathelijn Aert van den Tillaart. Willem wordt veelal omschreven als ‘Van Beerlikum’, wat op een vermoedelijke herkomst uit Berlicum wijst. Hij werd stamvader van de Veghelse Van Deursen’s, maar indirect ook van de familie Van Door(e)n. Zowel Van Deursen als Van Door(e)n betekent hier letterlijk ‘Van Deurne’. 

In de zestiende eeuw wonen Jan Claes Vriesen en Kathelijn Claes Willem van Doeren aan de Doornhoek. Jan werd ook ‘Jan Claes aen den Doerenhoeck’ genoemd. Hoewel Jan afkomstig was uit de familie Vriese, noemen zijn nakomelingen zichzelf Van Dooren. Daar zijn twee mogelijke verklaringen voor: de woonplaats Doornhoek heeft haar naam gegeven aan de Van Doorens óf de kinderen zijn zich gaan noemen naar hun moeder Kathelijn van Doeren. Het was in het vijftiende- en vroeg zestiende-eeuwse Veghel niet ongebruikelijk om de naam van de moeder als familienaam te hanteren wanneer deze van meer aanzien was. De Van Door(e)ns bleven niet op de Doornhoek hangen. 

De familie verspreidde zich in Veghel en behoort tot de bekendste namen in het dorp. Behalve de landbouw, zaten handel en ambacht in het bloed. En dan de typisch Meierijse takken van sport: klompenmakerij en kalvermesterij. Zo behoorde de klompenmakersfamilie Van Doorn uit de Sluisstraat en NCB-laan in de jaren ’50 tot de laatsten in Veghel die dit ambacht beheersten. Het echtpaar Tinus van Dooren en Josina van Asseldonk op Dorshout handelde in Veghelse kuussen. Zij leverden vanaf de jaren ’20 vele zelf gemeste of opgekochte kalveren aan handelaren in Rotterdam en Amsterdam voor de verkoopvereniging van de boerenbond en de latere veecentrale. In sommige jaren meer dan 5000 kalveren! En op de veemarkt stonden de Veghelse kuussen altijd vooraan. 

Ad van Dooren, die in 2007 als prins Janus III van Kuussegat bekend raakte, behoort tot deze familie. Een andere echte Veghelse kuus tenslotte is ook Ties van Dooren, hoofdredacteur van Stadskrant Veghel.

Lidmaatschap of meer weten over de geschiedenis van Veghel en haar kerkdorpen? Kijk op www.vehchele.nl.

Meer berichten