Logo kliknieuws.nl/uden
Bij haar heiligenbeelden.
Bij haar heiligenbeelden. (Foto: Ankh van Burk)

'Ik wil altijd het goede voor mijn medemens'

  •   keer gelezen   Human Interest

UDEN | Als ik aanbel bij haar woning aan het Piusplein is het eerste wat ze zegt als ze opendoet: "Ik heb er niet van kunnen slapen van het interview." Gelukkig hebben veel mensen haar aangeraden toch maar haar levensverhaal te vertellen, "want je verdient het". Ik op mijn beurt ben blij, dat ik weer eens een vrouw heb kunnen 'strikken' voor deze rubriek, want ik krijg nogal eens nul op rekest. Bij een aantal koppen thee blikt het Udens Weekblad terug op het leven van Koosje van de Pol.

tekst en foto's: Ankh van Burk

Koosje zag het levenslicht in 1947 in Oss als derde kind van een gezin van uiteindelijk elf kinderen. Haar vader werkte bij Unox, maar kwam op latere leeftijd in de WSW en haar moeder deed het huishouden. Koosje: "Mijn moeder was gehandicapt vanwege kinderverlamming op haar derde jaar. Ik ken mijn moeder niet anders dan op krukken. Toch had ze allerlei handigheidjes en trucjes om het huishouden grotendeels zelf te doen, maar vader hielp op zaterdag met bedden verschonen." Op haar derde jaar verhuisde het gezin naar de Peperstraat in Uden. "Ik heb daar altijd fijn gewoond. Het was een hechte buurt, waar het touwtje nog uit de brievenbus hing, mensen elkaar hielpen en buiten op straat zaten te buurten." Koosje groeide op in een katholiek gezin, waar de sfeer goed was. Eerlijk zijn en elkaar helpen kreeg ze van haar ouders mee. "Het sociale zat er vanaf mijn jeugd ingebakken." Hoewel Koosje vindt dat ze thuis niets tekort kwam, herinnert ze zich wel dat ze als jong meisje de boeren en de Kruisheren langsging om om eten te vragen. "De boeren en de geestelijken hebben ons in leven gehouden." Die hulp van toen heeft bij Koosje de basis gelegd om zich haar leven lang voor de medemens vrijwillig in te zetten.

Scholing
Koosje ging naar de toenmalige Mariaschool. Ze kan zich nog juffrouw Van Pinxteren en juffrouw Zondag herinneren en zuster Albana die heel lief voor haar was. In de vierde klas van de lagere school vroeg zuster Anfrida haar wat ze na school wilde doen. "Ik ga mijn moeder helpen." De zuster vond dat ze dan maar een jaartje over moest doen, anders ging ze te jong van school. Haar vader stak daar een stokje voor. Koosje kon goed leren, maar bleef na de lagere school thuis om haar moeder te helpen. Op haar veertiende ging ze buitenshuis werken omdat er geld in het laatje moest komen. Ze werkte achtereenvolgens bij Diks Wasserijen, bij Unox en bij een kippenslachterij. Op latere leeftijd ging Koosje op eigen initiatief haar onderwijsachterstand inhalen. "Ik volgde op TV de actualiteitenrubrieken om meer te weten te komen. Toen mijn derde kind geboren was, ging ik cursussen Nederlands en Spreken in het openbaar volgen op de Volksuniversiteit. Dat heeft mij erg veel gebracht, zoals zelfvertrouwen. Ik ging veel lezen en kon met mijn verworven vaardigheden meer vrijwilligerswerk doen, zoals lector zijn in de kerk." De emancipatiebeweging van de tachtiger jaren leerde Koosje beter voor zichzelf op te komen, want ze kon moeilijk 'nee' zeggen en liet nog weleens over zich heen lopen. Ze wilde zich ook aansluiten bij vrouwenvereniging NKV, maar werd geweigerd omdat een familielid een scheve schaats had gereden. Gelukkig kwamen twee families en mevrouw Paashuis voor haar op en werd ze toch toegelaten. Van lezingen over allerlei onderwerpen leerde ze ook veel.

Loopbaan
Op 16-jarige leeftijd begint Koosje als vrijwilliger in buurthuis De Pit als begeleidster van kinderactiviteiten. En daarmee start een indrukwekkende loopbaan als vrijwilliger die tot op de dag van vandaag voortduurt. Ze heeft buurtvereniging De Bogerd mee helpen opbouwen, onder andere via de werkgroep Wonen en Welzijn en was, samen met anderen vraagbaak en maatschappelijk werker voor de buurt. Ze is bekend van de tafeltenniswedstrijden en van het kienen en kaarten. Nu nog is ze in De Pit actief achter de bar en bij het kienen. Ze wordt al vroeg verliefd op de vriend van haar broer en trouwt op 17-jarige leeftijd. Ze krijgt vier kinderen en is inmiddels oma van acht kleinkinderen. Haar man overleed 22 jaar geleden. Als haar oudste kind naar de Pius-X school gaat, is Koosje – hoe kan het ook anders – binnen de kortste keren 'klaar-over'. "Ik was ook lid van de oudercommissie en de werkgroep Communie en Vormsel en hielp altijd mee als er iets te doen was op school, zoals een fancy fair." In de Pius-X parochie was ze ook actief. "Ik begon met het kerkblad rondbrengen en werd lector en bijzondere bedienaar. Dat betekent, dat ik communie mocht uitreiken of bij zieken brengen." Ze heeft 40 jaar de Vastenactie gedaan en doet al 40 jaar het ziekenbezoek, is nog lector en poetst de kerk, eerst de Pius-X, nu de Petrus.

Redding
Door allerlei omstandigheden raakte Koosje in 1985 overspannen en kwam met een veel te hoge bloeddruk in het ziekenhuis terecht. "Ik zag het even helemaal niet meer zitten en wilde dood. Gelukkig kwam ik in gesprek met de ziekenpastor, die me uit de put hielp. Ik kreeg bezoek van Mariet van Delst, een lid van de oudercommissie van de Pius X school. Zij bracht een boekje mee van Phil Bosman, "Menslief, ik hou van je'. Toen voelde ik dat ik de moeite waard was om door te gaan. Met dit boekje heeft Mariet mijn leven gered."

Onderscheidingen
Naast de buurt, de school en de kerk zijn er in Uden nog vele verenigingen en organisaties die konden en nog kunnen rekenen op de inzet van Koosje. Te noemen valt onder andere Huize Sint Jan (kosteres en rolstoelwandelen), De Zonnebloem (zieken bezoeken), De Trap-In (posten bemannen, verkeersregelaar), Avondvierdaagse (verkeersregelaar), hand- en spandiensten bij het Oranje Comité en vrijwilliger bij de bedevaarten naar Banneux en Beauraing. En dan kan het goed zijn dat er een aantal zaken nu niet genoemd zijn. Maar zeker mogen de vele organisaties waarvoor gecollecteerd wordt, niet vergeten worden. Koosje collecteerde vele jaren voor de Kankerbestrijding, geestelijk gehandicapten, Reumafonds, Rode Kruis en Hartstichting. En nog steeds kunnen deze organisaties een beroep doen op haar. In de privésfeer nam ze enkele malen mensen in haar huis op, die tijdelijk geen dak boven hun hoofd hadden. Terecht werd Koosje in 2001 koninklijk onderscheiden als Lid in de Orde van Oranje Nassau. Daar is ze trots op, maar nog veel mooier vindt ze de onderscheiding van De Knoerissen als 'Verdienstelijk Udenaar' in 2013. "Dat is toch een onderscheiding die van de lokale gemeenschap komt." Prachtig vindt ze het ook, dat ze als bewoonster van de Bogerdwijk werd onderscheiden. "Sinds Henri Herps en Lammy van Hooft, beiden afkomstig uit De Bogerd, prins werden hoort De Bogerd er meer bij."

Diepgelovig
Koosje heeft in haar leven veel leed en tegenslagen gekend. Toch heeft ze zich er altijd weer bovenuit weten te werken. "Mijn geloof heeft me altijd gered." Haar tomeloze inzet voor de ander is mede ingegeven, omdat ze vindt dat de genade en talenten die ze van Onze Lieve Heer heeft gekregen moet inzetten voor de ander. "Als je alles voor een ander overhebt, leer je elkaar pas goed kennen. Het vrijwilligerswerk heeft mij daarom altijd veel voldoening gegeven." Ondanks leed en tegenslagen, blikt Koosje toch positief terug op haar leven. "Ik vind het leven de moeite waard en zo lang ik gezond mag blijven, mijn hoofd en benen het goed blijven doen, hoop ik mij nog lang vrijwilligerswerk te mogen blijven doen, want ik wil altijd het goede voor de medemens."

Meer berichten